Lịch sử game Pikachu nối thú

Tác giả Do Hung · Cập nhật 09/10/2026

Game Pikachu nối thú không do Nintendo làm. Luật nối "rẽ tối đa 2 lần" có từ năm 1989, trong Shisen-Sho, một game arcade của Nhật. Bản trên Windows dùng hình nhân vật Pokémon mà người Việt quen gọi là "game Pikachu" nhiều khả năng là KAWAI 連連看 của tác giả Đài Loan 陳一進 (CHEN PROGRAM STUDY): bản đầu tiên làm tháng 3/2001, còn bản "2003" là bản luyện tập có 11 màn.

Trang này chỉ ghi những gì tìm được nguồn, kèm mức độ chắc chắn. Phần về KAWAI 連連看 dựa trên website của chính tác giả, đọc lại qua bản lưu năm 2004 của Internet Archive. Muốn chơi ngay thì mở Pikachu cổ điển; muốn biết luật thì xem cách chơi.

Các mốc chính

Shisen-Sho: luật nối "hai góc" từ Nhật Bản

Shisen-Sho (四川省, nghĩa là "tỉnh Tứ Xuyên") lấy bộ quân của mạt chược nhưng không chơi theo luật mạt chược. Khác trò Mahjong Solitaire xếp quân thành nhiều tầng, Shisen-Sho xếp tất cả quân trên một mặt phẳng. Hai quân giống nhau được lấy đi nếu nối được bằng đường ngang, dọc, không cắt qua quân khác và rẽ không quá 2 lần. Ở Nhật, kiểu chơi này còn được gọi là nikakudori (二角取り, "lấy hai góc"), đúng với giới hạn hai lần rẽ.

Bản arcade đầu tiên ra năm 1989. Về sau luật này có mặt trong rất nhiều game, kể cả phần mềm mã nguồn mở KShisen của bộ KDE trên Linux. Trên trang này, bản giữ quân mạt chược là Pikachu mạt chược.

KAWAI 連連看: các bản theo trang của tác giả

KAWAI 連連看 là phần mềm miễn phí (freeware) của 陳一進, ký tên CHEN PROGRAM STUDY. Trang "lịch sử tác phẩm" và trang giới thiệu từng bản trên website của tác giả còn được Internet Archive lưu lại từ năm 2004. Theo các trang đó:

• KAWAI 連連看 (tháng 3/2001): tác giả giới thiệu là trò rèn sự nhanh mắt, nhanh tay, "giống trò mạt chược Tứ Xuyên" nhưng dùng hình dễ thương, cho những ai không muốn trẻ nhỏ chơi với quân mạt chược.
• KAWAI 連連看 2 (tháng 2/2002): cùng cách chơi, bàn lớn hơn, thêm 7 kiểu màn chơi.
• 四川戰記 (tháng 10/2002): cùng cách chơi với KAWAI 連連看 2 nhưng dùng quân mạt chược, 11 màn.
• KAWAI 連連看 2003, bản luyện tập: ra đời từ góp ý của một giáo viên tiểu học, vì chơi vượt màn liên tục hơi khó với học sinh nhỏ. Bản này tách 11 màn ra để luyện riêng từng màn hoặc thi đấu, có 1.000 bàn khởi đầu cố định để người thi chơi cùng một bàn, và bảng 10 kỷ lục cho mỗi màn. Màn hình luật ghi: đường nối không quá hai lần rẽ, xóa hết bàn trong thời gian ngắn nhất; khi bàn hết nước đi, game tự xếp lại để chơi tiếp.
• KAWAI 連連看 2004 (bản 1.01): 11 màn liên tục, mỗi màn một cách xếp lại ô sau khi xóa. Đầu ván có một số lượt "tìm cặp" và "xếp lại bàn". Khi bàn hết nước, máy tự xếp lại và trừ một lượt; hết lượt mà bàn vẫn bế tắc thì thua. Mỗi cặp nối được cộng thêm thời gian; có "ô may mắn" để kiếm thêm lượt, 3 mức khó và bảng 10 kỷ lục.
• KAWAI 連連看 2005: có trên trang tải phần mềm Đài Loan và trong danh sách của Wikipedia; trang này chưa đọc được trang giới thiệu của tác giả.

Tên 11 màn của bản 2003, theo ảnh chụp màn hình chọn màn trên trang tác giả:

Tên màn gợi hướng các ô di chuyển (ví dụ "đá chìm đáy biển", "vén mây thấy mặt trời"), nhưng ảnh chụp không cho thấy mỗi màn dồn ô thế nào, nên trang này không đoán.

Các trang tải ở Đài Loan gọi game là "神奇寶貝連連看", tức Liên Liên Khán Pokémon, vì ảnh chụp màn hình cho thấy các ô là hình nhân vật Pokémon. Trang tải còn ghi game cần thư viện MSVBVM50.DLL của Visual Basic 5 để chạy, và một bản 3.0 bàn lớn hơn, nhiều màn hơn, cũng của 陳一進.

Vì sao ở Việt Nam gọi là "game Pikachu"

Người chơi Việt gọi game theo hình trên ô: "game Pikachu", hay "nối thú". Hai dấu hiệu cho thấy bản người Việt quen chơi nhiều khả năng là KAWAI 連連看: cùng dùng hình Pokémon, và người chơi Việt gặp đúng lỗi thiếu msvbvm50.dll khi chạy bản cũ trên Windows mới (xem bản PC 2003 trên Windows 10, 11).

Tên "Pikachu 2003" trùng với KAWAI 連連看 2003. Tuy vậy, kiểu chơi nhiều người còn nhớ (chơi liền nhiều màn, lượt đổi có hạn, bế tắc thì mất một lượt) giống mô tả bản 2004 hơn bản luyện tập 2003. Chưa có nguồn nào cho biết bản nào phổ biến nhất ở Việt Nam.

Nintendo, Game Freak và The Pokémon Company không làm và không cấp phép các bản này. "Pikachu" chỉ là tên gọi quen miệng của người chơi.

Ai đưa Liên Liên Khán (连连看) lên máy tính?

Người Hoa gọi thể loại này là Liên Liên Khán (连连看, đại ý "nối nối xem"). Về bản PC đầu tiên, các nguồn tiếng Trung không thống nhất:

• Một bài viết ở Đài Loan cho rằng bản PC đầu tiên do hai người Đài Loan là 陳一進 và 簡誠志 chuyển từ các game arcade 四川省 và 中國龍. 陳一進 cũng là tên tác giả ghi trên màn hình giới thiệu của KAWAI 連連看 2003.
• Một trang lưu trữ lịch sử phần mềm ở Trung Quốc đại lục lại ghi rằng năm 2003 một người dùng mạng tên 朱俊 đã đưa kiểu chơi này lên PC.

Trang của 陳一進 cho thấy KAWAI 連連看 đã có từ tháng 3/2001, sớm hơn mốc 2003. Dù vậy, chưa có tài liệu nào xác nhận đó là bản PC đầu tiên trên thế giới, nên trang này không khẳng định ai là người đầu tiên.

Onet, Nối thú và các bản trên điện thoại

Khi điện thoại thông minh phổ biến, thể loại này xuất hiện trên kho ứng dụng với rất nhiều tên: Onet, Onet Connect, Nối thú, Pikachu cổ điển… Luật nối gần như giữ nguyên; khác nhau chủ yếu ở bộ hình, số màn và cách tính giờ. Nhiều bản dùng hình động vật hoặc trái cây thay cho nhân vật, giống các bản như Pikachu hoa quả trên trang này.

Bản web Pikachu Cổ Điển

Bản trên trang này do tác giả Do Hung viết lại từ đầu năm 2026 cho trình duyệt, không dùng mã nguồn của các bản cũ. Bản này giữ những điểm chính của KAWAI 連連看 bản vượt màn: đường nối tối đa 3 đoạn, mỗi màn một kiểu dồn ô, lượt đổi và gợi ý có hạn, bế tắc thì mất một lượt đổi. Khác bản gốc: có 9 màn thay vì 11, số giây mỗi màn do dự án chọn, thêm bàn dọc cho điện thoại và nhiều phiên bản bộ hình.

Những điều chưa rõ hoặc hay bị nói sai

• "Game do Nintendo làm", "còn gọi là Pokémon Puzzle League": không đúng. Tác giả là 陳一進; Pokémon Puzzle League là một game khác của Nintendo, không phải game nối hình.
• "Ra mắt năm 1996", "có từ Game Boy, DS", "do Tose làm năm 2003": không tìm thấy nguồn đáng tin cho các thông tin này.
• "Do Chen-Ing-Nagata phát triển": không tìm thấy nguồn nào có tên này. Màn hình giới thiệu của KAWAI 連連看 2003 ghi tác giả là 陳一進.
• "Pikachu có 10 cấp độ" hay "999 màn": theo trang của tác giả, bản 2003 và 2004 có 11 màn, bản 2 có 7 kiểu màn. Các con số khác là của những bản làm sau.
• Bản "Pikachu 2003" ở Việt Nam là bản nào, ai phát tán: chưa rõ. Các trang tải hiện nay chỉ chia sẻ lại file, không ghi nguồn gốc.

Nếu bạn có tài liệu gốc (ảnh chụp bản cũ, trang tải từ những năm 2000, tạp chí…), hãy gửi qua trang Liên hệ để bổ sung.

Nguồn tham khảo

• CHEN PROGRAM STUDY – 作品歷史 (website của tác giả, bản lưu 13/04/2004, tiếng Trung): năm làm và mô tả KAWAI 連連看, KAWAI 連連看 2, 四川戰記.
• CHEN PROGRAM STUDY – KAWAI 連連看 2003 練習版 (bản lưu 2004): ảnh chụp màn hình tiêu đề "練習版（11關）", danh sách 11 màn, luật, tác giả 陳一進.
• CHEN PROGRAM STUDY – KAWAI 連連看 2004 (bản lưu 2004): luật đầy đủ, 11 màn, lượt tìm cặp và xếp lại bàn.
• Shisen-Sho (Wikipedia tiếng Anh): luật chơi, bản arcade 1989, danh sách các bản KAWAI 連連看.
• Shisen-shou: Joshiryou-hen – Match It (Museum of the Game): thông tin máy arcade.
• Bài viết trên ifanr (tiếng Trung): 四川省 xếp quân trên một mặt phẳng, tên gọi 二角取り.
• Hướng dẫn KShisen (KDE): bản Shisen-Sho mã nguồn mở.
• Bài viết trên iThome (tiếng Trung, Đài Loan): thuyết bản PC do 陳一進 và 簡誠志 làm.
• Lưu trữ lịch sử phần mềm 2008 (tiếng Trung): thuyết bản PC năm 2003.
• 逍遙資訊 (tiếng Trung): các bản KAWAI 連連看 2002–2005, cần MSVBVM50.DLL, website tác giả.
• 軟體王 – KAWAI 連連看 3.0 (tiếng Trung): bản 3.0 và tác giả.
• FPT Shop: game Pikachu trên máy Windows XP của thế hệ 8x, 9x.
• Tinh tế: người chơi Việt gặp lỗi msvbvm50.dll khi chạy bản cũ.

Câu hỏi thường gặp